Բավ է պառակտվել
24-12-2020 17:37

Արտահերթ ընտրությունները գլխացավանք ու մարտահրավեր են հենց Փաշինյանի համար. քննարկում

Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները լուրջ մարտահրավեր են ու գլխացավանք հենց Նիկոլ Փաշինյանի համար, քանզի արդեն կա լեգիտիմ ընտրություններ անցկացնելու և վարչական ռեսուրսը գործի դնելու խնդիր: Նման կարծիք հայտնեցին «Հանուն սոցիալական արդարության» կուսակցության հրավիրած՝ «Հայաստանի ներքաղաքական ճգնաժամը. առանձնահատկությունները և հնարավոր ելքերը» քննարկմանը մասնակից քաղաքագետներն ու վերլուծաբանները:

Քաղտեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանի կարծիքով՝ Հայաստանում այսօր անիշխանություն է տիրում, քանի որ գործող իշխանությունը կորցրել է, իսկ ընդդիմությունը դեռ չունի իշխանություն, այնպես որ ո՛չ մեկը, ո՛չ մյուսը չեն տիրապետում իրավիճակին: Բայց ընդդիմությունը շանս ունի օր օրի ամրապնդելու իր դիրքերը, որովհետև Փաշինյանի թիմը չի կարող պահել դրանք: «Շատ հաճախ այսօրվա իրավիճակը համեմատում են 2018 թվականի հետ, կամ նույնիսկ 1988-ի շարժման հետ, բայց այս անգամ մենք աննախադեպ երևույթի հետ գործ ունենք, որը Փաշինյանը անվանում է էլիտար բունտ: Կա համատարած կոնսենսուս այն գաղափարի շուրջ, որ Հայաստանում պարտադիր է արտահերթ ընտրությունների անցկացումը, դրան համաձայն է նաև Փաշինյանի թիմը, բայց խնդիրը նրանում է, թե ո՞վ է կազմակերպելու այդ ընտրությունները: Ի վերջո բոլորը հասկանում են, որ 2018 թվականի նման ընտրություններ անցկացնել չի ստացվի, այն ժամանակ լեգիտիմության խնդիր չկար: Եվ կարծում եմ, որ հենց այդ պատճառով էլ Փաշինյանն այսօր հրաժարական չի տալիս, որպեսզի կարողանա վերահսկել այդ գործընթացը: Այսինքն՝ օգտագործել վարչական ռեսուրսը, ինչը ևս խնդրահարույց է, հաշվի առնելով այն, որ շատ համայնքներ և նույնիսկ մի ամբողջ մարզ՝ Սյունիքը, պահանջում են իր հրաժարականը»,- ասաց Հակոբյանը: Նրա խոսքով, Փաշինյանն այսօր երկու խնդիր է լուծում՝ իր և մերձավոր շրջապատի անվտանգության և քաղաքական անվտանգության հեռանկարի: Բայց, նկատեց նա, այս անգամ հարցերը չեն լուծվում փողոցում, դրանք լուծվում են ինստիտուցիոնալ կառույցներում: Եվ ամեն ինչ, վստահ է քաղտեխնոլոգը, լուծվելու է բանակցությունների միջոցով՝ սկզբից բանակցելու են այսպես կոչված էլիտաները, որոնք այսօր ունեն փողոցի ռեսուրսը, նրանք իրար մեջ պայմանավորվելու են ու գալու է ժամանակ, երբ ինչ-որ մեկը էլիտաների անունից կխոսի Փաշինյանի հետ իշխանության փոխանցման մասին: «Նման պայմաններում Նիկոլ Փաշինյանը ուղղակի ինքնախաբեությամբ է զբաղված, հատկապես, երբ խոսում է արտահերթ ընտրություններ անցկացնելու պատրաստակամության մասին: Կարծում եմ նա վստահ չէ, որ հաղթելու շանս ունի և դրա համար էլ հիմա փնտրում է այսպես կոչված տրանսֆերային տարբերակ՝ փորձելով լուծել թե՛ իր, թե՛ իր թիմի անվտանգության խնդիրը: Ներկայումս հենց այդ գործընթացն է ընթանում և արդյունքները կլինեն տեսանելի մոտ ապագայում»,- հավելեց Վիգեն Հակոբյանը:

Քաղաքագետ Գրիգոր Բալասանյանն էլ նշում է, որ Հայաստանում ձևավորվել է բավականին ծանր թե՛ ներքաղաքական, թե՛ արտաքին քաղաքական իրավիճակ, որը հանգեցրել է լրջագույն ճգնաժամի: Իշխանությունն այսօր չունի այն հսկայական աջակցությունը, որն ուներ 2,5 տարի առաջ և այս պարագայում խոսել երկրում կայունության մասին այնքան էլ իրատեսական չէ: Միակ ելքն այս վիճակից դուրս գալու համար արտահերթ ընտրություններն են, բայց արդյոք Նիկոլ Փաշինյանի թիմը կարող է դրանք անցկացնել այնպես, ինչպես ցանկանում է: «Մենք պետք է անենք ամեն ինչ, որ իրավիճակը երկրում դուրս չգա վերահսկողությունից, և դա վերաբերում է բոլոր կողմերին: Փաշինյանը հրաժարական տալու է, դա ընդամենը ժամանակի հարց է: Բայց քննարկումն այսօր գնում է սցենարների շուրջ՝ նա կփոխանցի իշխանությունը ժամանակավոր կառավարությանը, թե՞ որոշակի երաշխիքներ ստանալու դեպքում միայն՝ իր ու իր ուժի համար»,- ասաց նա: Ինչ վերաբերում է արտահերթ ընտրությունների անցկացմանը, ապա Փաշինյանին, ասաց Բալասանյանը, այստեղ խնդիր է սպասվում, քանի որ վարչական ռեսուրսը ամբողջովին իր ձեռքերում չէ ու իրեն չի աջակցում. «Այսինքն, մի բան է ձգտել կազմակերպել ընտրությունները, այլ բան է՝ արդյոք կարող ես հաջողության հասնել, հաշվի առնելով, որ, ըստ էության, վարչական ռեսուրս ասվածն էլ ամբողջությամբ քեզ չի աջակցում: Եվ վերջին իրադարձությունները հենց դա ցույց տվեցին»,- հավելեց նա:

Վերլուծաբան Հայկ Խալաթյանն էլ կիսում է գործընկերների տեսակետը՝ արտահերթ ընտրությունների անցկացումը լրջագույն մարտահրավեր է գործող իշխանության համար, քանի որ այսօր 90-ականները չեն, Տիգրան Մուկուչյանին դժվար թե հաջողվի նման «նկարչություն» անել՝ բոլորի մոտ կան սմարթֆոններ, ընդդիմությունն ունենալու է իր մարդկանց հանձնաժողովներում, իսկ վարչական ռեսուրսը լիովին իրենց չի աջակցում: «Պետական համակարգը այսօր չի ենթարկվում Փաշինյանին, անգամ ոստիկանությունը, ինչը տեսանելի դարձավ սյունիքյան դեպքերի ժամանակ: Փաշինյանը գնալով մնում է ավելի ու ավելի միայնակ: Անգամ այսպես կոչված սորոսական թևն է քննադատում, տեղ-տեղ պահանջում Փաշինյանի հրաժարականը և արտահերթ ընտրությունների պահանջ առաջ քաշում՝ այդպիսով փորձելով ապահովել պլացդարմ ապագայի համար, որպեսզի հաջորդ իշխանության ժամանակ էլ նրանք տեղ ունենան ասելու, թե դեմ են եղել այս ամենին»,- ասաց վերլուծաբանը: Քաղաքական գործընթացների ֆոնին, ասաց նա, հարկ է չմոռանալ, որ մենք այսօր ոչ միայն քաղաքական խորը ճգնաժամի մեջ ենք, այլև սուր սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամում, իսկ եթե այդ իրավիճակը բերի սոցիալական բունտի, ապա պետությունը ուղղակի անդունդի մեջ կհայտնվի: «Եթե խելացի ու ադեկվատ մարդ լիներ իշխանության ղեկին, ապա նա վաղուց արդեն հրաժարական էր տվել, բայց այս մարդը չի ուզում գնալ այդ քայլին և չի էլ պատրաստվում: Այս պայմաններում երկիրը երկար չի կարող գոյատևել, իսկ եթե նրան հաջողվի մնալ, ապա դա երկրի ագոնիան կլինի: Նոր հասարակական պահանջ է հարկավոր, որպեսզի գտնվեն միջոցներ, ռեսուրսներ այդ խնդիրները լուծելու համար: Մեզ սպասվում են ծանր ժամանակներ, բայց եթե նա գնա, ապա պետք է հույս ունենանք, որ գոնե երկու-երեք տարի հետո իրավիճակը կհաջողվի բարելավել ու երկիրը դուրս բերել այդ անդունդից»,- շեշտեց նա:

Ամփոփելով քննարկումը ՀԱՍԱԿ նախագահ Արման Ղուկասյանը նշեց, որ ամեն գնով անհրաժեշտ է Հայաստանում կանխել ներքաղաքական իրավիճակի էլ ավելի անկայունացումը: Հատկապես հաշվի առնելով, որ դա ձեռնտու է արտաքին որոշ ուժերի ու մեր թշնամիներին. «Ներքաղաքական այս ճգնաժամի միակ լուծումը սահմանադրական ճանապարհով է և սա պետք է հասկանա թե՛ իշխանությունը, թե՛ ընդդիմությունը: Արտահերթ ընտրությունները անխուսափելի են, բայց հաշվի առնելով տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումները, առաջնահերթ է երկրում պահպանել կայունությունը, իսկ անկայությունը բխելու է մեր թշնամիների շահերից»,- շեշտեց նա: Նա նկատեց, որ քաղաքական բավականին լուրջ փոփոխություններն այլևս անխուսափելի են և մոտ հեռանկարում են, բայց դա պետք է տեղի ունենա էվոլյուցիոն, այլ ոչ թե հեփախոխական ճանապարհով. «Հայաստանին այլևս պետք չէ փողոցից եկած իշխանություն»,- հավելեց նա:

Արմինե Գևորգյան

Փաշինյանն “Իմ քայլը”խմբակցության հետ քննարկել է արտահերթ ընտրությունների հարցը․ ԶԼՄ
«Ես պատրաստ եմ լքել վարչապետի պաշտոնը միայն ժողովրդի որոշմամբ». Փաշինյան. 2021 թ. Արտահերթ ընտրությունների մասին
Օրակարգում վարչապետի հրաժարական է․ Փաշինյանը հանդիպեց Ծառուկյանի ու Մարուքյանին
«Չլսեք մարդկանց, որոնք ընտրություներից առաջ հայտնվում են համայնքներում և զանազան խոստումներ տալիս». Վիտալի Բալասանյան
Վիտալի Բալասանյանը կարծում է, որ Փաշինյանը «հակահայ» պրոյեկտ է