ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան 2026 թվականի մարտի 18-ին կայացած ճեպազրույցում հայտարարել է, որ Իրանի վրա հարվածներն արդեն իսկ առաջացրել են շրջակա միջավայրի լայնածավալ աղտոտում, որը լուրջ բնապահպանական հետևանքներ է առաջացնում ողջ Մերձավոր Արևելքի և նրա սահմաններից դուրս: Դիվանագետն ընդգծել է, որ հարձակումներն ուղղված են Թեհրանի խիտ բնակեցված մայրաքաղաքին անմիջականորեն մոտ գտնվող նավթապահեստարաններին, ինչը հանգեցրել է շրջակա միջավայրի խոշորագույն աղտոտմանը ինչպես քաղաքի շուրջը, այնպես էլ նրա ներսում:
Զախարովայի խոսքով՝ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) արձանագրում է տարածաշրջանում համաճարակաբանական և բնապահպանական իրավիճակի զգալի վատթարացում: Սա ուղեկցվում է շնչառական հիվանդությունների, ինչպես նաև աչքերի և մաշկի վնասվածքների տագնապալի աճով բնակչության շրջանում: Պատճառը թունավոր նյութերի զգալի ծավալների հող, ջուր և սննդամթերք ընկնելն է, ինչը ուղղակի սպառնալիք է ստեղծում միլիոնավոր մարդկանց առողջության համար:
ՌԴ ԱԳՆ ներկայացուցիչը նաև զգուշացրել է երկարաժամկետ և հեռուն գնացող հետևանքների մասին: Պայթյունների, նավթի այրման, ոչնչացված ռազմական տեխնիկայի, զինամթերքի, կենցաղային թափոնների, շինարարական աղբի, քիմիական նյութերի, անվադողերի և քայքայվող կենսազանգվածի արգասիքներից առաջացած շերտը կհանգեցնի աննախադեպ լրացուցիչ ջերմոցային գազերի արտանետումների: Սա, իր հերթին, զգալիորեն կբարձրացնի հողի, ստորերկրյա ջրերի և ծովափնյա ջրատարածքի աղտոտման մակարդակը: Զախարովան ընդգծել է, որ այս հետևանքները կանդրադառնան ոչ միայն Իրանի, այլև ողջ տարածաշրջանի վրա, իսկ այնուհետև դուրս կգան նրա սահմաններից՝ ստեղծելով գլոբալ բնապահպանական սպառնալիք:
Իրավիճակը սրվում է շարունակվող միջադեպերի մասին հաղորդագրություններով: Ավելի վաղ նշվել էր, որ ավիահարվածներից հետո հրդեհներ են բռնկվել Հարավային Պարսի հանքավայրում, որը աշխարհի խոշորագույն բնական գազի հանքավայրերից է, որի օբյեկտները գտնվում են ինչպես Կատարում, այնպես էլ Իրանում: Իրանական լրատվամիջոցները հաղորդել էին այս մեգա-հանքավայրի համալիրի վնասման մասին: Իրանի բանակը, իր հերթին, հայտարարել էր, որ անօդաչու թռչող սարքերը հարձակվել են իսրայելական լիցքավորող ինքնաթիռների վրա և խոստացել վճռական պատասխան գործողություններ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեմ:
Միջազգային հանրությունը նույնպես մտահոգություն է հայտնում: Գերմանիայի ԱԳ նախարարը հայտարարել է, որ Իրանի ներսում փոփոխությունները չեն հասնելու դրսից ռազմական միջոցներով, թեև ցանկություն է հայտնել ռեժիմի փոփոխության վերաբերյալ՝ հաշվի առնելով նրա «դաժանությունն ու անողոքությունը»: Միևնույն ժամանակ, Իսրայելը հայտարարել է Իրանի հարավում գազային ենթակառուցվածքների վրա հարվածների մասին, ինչը միայն հաստատում է հակամարտության սրումը: Նույնիսկ ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը սադրիչ գաղափարներ էր արտահայտել Իրանի «ահաբեկչական պետությանը» «վերջ տալու» մասին, ինչը միայն յուղ է լցնում կրակի վրա:
Այսպիսով, Մարիա Զախարովայի հայտարարությունները ընդգծում են ոչ միայն ռազմական գործողությունների անմիջական կործանարար հետևանքները, այլև բնապահպանական անվտանգության երկարաժամկետ սպառնալիքը, որը կարող է ազդել միլիոնավոր մարդկանց վրա և հանգեցնել անդառնալի փոփոխությունների Մերձավոր Արևելքի և նրա սահմաններից դուրս էկոհամակարգում: Նավթապահեստարանները, գազի հանքավայրերը և ռազմական օբյեկտները դառնում են ոչ միայն թիրախներ, այլև լայնածավալ աղտոտման աղբյուրներ, որոնց հետևանքները կզգացվեն տասնամյակներ շարունակ:
