Բա՛վ է պառակտվել
14-02-2020 15:31

Դատական համակարգը գնում է մանիպուլյացիաների հայկական լրատվամիջոցները լռեցնելու համար․“Լրագրողներ առանց սահմանների”

“Լրագրողներ առանց սահմանների” միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը մտահոգություն է հայտնել Հայաստանում լրագրողների դեմ հետապնդումների խստացման կապակցությամբ․ լրագրողների դեմ հայցեր են ներկայացվում զրպարտությանների վերաբերյալ, հարձակումների է ենթարկվում նրանց՝ աղբյուրները պաշտպանելու իրավունքն։ Այս մասին հաղորդվում է կազմակերպության կայքում:

Կազմակերպությունը, մասնավորապես, նշում է 1in.am լրատվական կայքի լրագրող Սոնա Հարությունյանի դեպքը, ում ընդդիմադիր News.am լրատվական կայքը մեղադրել է այն բանում, որ նա իր ֆեյսբուքյան կայքում ենթադրություն է հայտնել, որ News.am-ը պատկանում է նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին։

Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել, որ նա պետք է “մեջբերեր իր աղբյուրը” և “ստուգեր փաստերը”, թեև Հարությունյանը պարզապես հայտնել էր իր կարծիքը ոչ պաշտոնական հարթակում: Արդյունքում՝ Հարությունյանը ստիպված եղավ հունվարի 31-ին հերքում հրապարակել ֆեյսբուքում:

Գնալով ավելի շատ լրագրողներ են հրավիրվում հարցաքննության իրենց տպագրած նյութերի կապակցությամբ, չնայած “Զանգվածային լրատվության մասին” ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածը, իբր, երաշխավորում է նրանց աղբյուրների գաղտնիությունը:

“Մեզ անհանգստացնում է հայկական լրատվամիջոցների դեմ դատական հայցերի թվի աճի միտումը։ Դատական համակարգը մանիպուլյացիա է իրականացնում՝ սկսելու վիրավորական իրավական գործընթացներ, որոնք ուղղված են լռեցնել լրատվամիջոցները և խոչընդոտել նրանց աշխատանքը, ստիպլով նրանց մեծ ռեսուրսներ հատկացնել ինքնապաշտպանության համար։ Լրագրողական աշխատանքի քրեականացումից զերծ մնալու համար մենք կոչ ենք անում իշխանություններին աջակցել ոչ դատական որոշումների կիրարկմանը վեճերի լուծման համար”, - նշել է “Լրագրողներ առանց սահմանների” Արևելյան Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի բաժնի ղեկավար Ժաննա Կավելյեն։

2019թ․հոկտեմբերին խորհրդարանական Հայկ Սարգսյանի կողմից նախաձեռնած 11 հայցը զրպարտության մասին “Հրապարակ” թերթի դեմ, 6-ը՝ “Հայկական ժամանակ” և “Առավոտ” թերթերի դեմ և այլ լրատվամիջոցների դեմ հարուցված 8 դատական պրոցեսը խոսում են այն մասին, որ 2018-ի հեղափոխության բողոքի ցույցերի ընթացքում լրագրողների նկատմամբ բռնությունները փոխարինվել են հետապնդումների մի ալիքով, ինչը կապված է քաղաքական բևեռացման խորացման հետ:

Վերջին չորս տարվա ընթացքում զրպարտության կամ վիրավորանքի մասին հայցերի թիվտ եռապատկվել է: Հայաստանի արդարադատության նախարարությունը հայտնել է, որ 2019թ․հարուցվել է 74 գործ 2016թ․ 24-ի դիմաց։ Լրագրողների և լրատվամիջոցների դեմ հիմնականում դատական հայցեր են ներկայացնում քաղաքական գործիչները կամ գործարարներն, իսկ երբեմն էլ՝ այլ ԶԼՄ-ները։ Վնասը կարող է կազմել շուրջ 2 միլիոն դրամ (4000 եվրո)։

Սակայն դատական հետապնդմանը կա այլընտրանք։ Այնպիսի կազմակերպություններ, ինչպիսիք են “ԶԼՄ-ների էթիկայի դիտորդ մարմինը” (ստեղծվել է 2007 թ. Երևանի մամուլի ակումբի նախաձեռնությամբ) և Տեղեկատվական վեճերի խորհուրդը կարող են հանդես գալ որպես միջնորդ:

Հեղափոխությունից հետո Հայաստանը մամուլի ազատության ինդեքսի վարկանիշային աղյուսակում 2019թ․19 միավորով բարելավել է իր դիրքերը և զբաղեցրել 61-րդ տեղը, սակայն լրագրողների դեմ դատական հետապնդումները կարող են 2020թ․վատթարացնել երկրի դիրքերը:

Ինչպես ավելի վաղ հայտարարել էր Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանը՝ 2019 թվականն աննախադեպ էր լրագրողների և լրատվամիջոցների մասնակցությամբ դատական գործերի թվով։ Գրանցվել է 96 նոր դատավարություն, որից 89-ը վերաբերվել է վիրավորանքի և զրպարտության՝ Քաղաքացիական օրենսգրքին համապատասխան:

"Հերիք եղավ բոլ եղավ արա, ժողովրդին հասցրել եք" - Արարատի մարզի բնակիչների զանգվածային բողոքի ակցիան (տեսանյութ)
Ժամանակին միջոցառումներ չիրականացնելով Սևանա լիճը կարող ենք կորցնել
Որքանով են արդյունավետ կառավարության հակաճգնաժամային ծրագրերը․հարցում
Գրեթե կիսով չափ նվազել են հակառակորդի կրակոցից զինծառայողների մահվան դեպքերը․ դատախազ
ԱԱՏՄ-ն անակնկալ ստուգումներն է անցկացնում