Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեին Պարսից ծոցի օրվան նվիրված կտրուկ հայտարարություն է արել՝ ըստ բազմաթիվ վերլուծաբանների՝ նշանավորելով լարված առճակատման նոր գլուխ Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի հետ։ Իրանի պետական հեռուստատեսությամբ ընթերցված ուղերձում Խամենեին ավանդաբար Ամերիկան անվանել է «մեծ սատանա»՝ մականուն, որն օգտագործվում է իրանական ղեկավարների կողմից 1979 թվականի իսլամական հեղափոխությունից ի վեր։
Հայտարարության առանցքային կետը Իրանի խոստումն էր՝ պաշտպանել իր միջուկային և հրթիռային ներուժը որպես «ազգային հարստություն»՝ ընդգծելով, որ ամերիկացիների համար Պարսից ծոցում միակ տեղը «նրա ջրերի հատակն է»։ «Աստծո կամքով և ուժով Պարսից ծոցի տարածաշրջանի պայծառ ապագան կլինի առանց Ամերիկայի ապագա… Օտարերկրացիներին, ովքեր հազարավոր կիլոմետրերից գալիս են ագահությամբ և չարությամբ գործելու, այս աշխարհում տեղ չկա, բացի Պարսից ծոցի ջրերի հատակից», – մեջբերել է առաջնորդին պետական հեռուստատեսությունը։
Այս հայտարարությունը հնչել է ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև փխրուն զինադադարի և Հորմուզի նեղուցի շրջափակման պատճառով ստեղծված փակուղու ֆոնին։ Վաշինգտոնը ձգտում է խոչընդոտել Թեհրանին նավթ վաճառել՝ զրկելով նրան կենսական եկամուտներից և պայմաններ ստեղծելով արդյունահանումը դադարեցնելու համար՝ պահեստների բացակայության պատճառով։ Իրանն իր հերթին առաջարկել է հետաձգել իր միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցությունները, ինչն անընդունելի է եղել ԱՄՆ-ի համար։
Խամենեին հստակ հասկացրել է, որ Թեհրանը չի հրաժարվի իր միջուկային և բալիստիկ հրթիռային ծրագրերից։ Նա հայտարարել է, որ «իննսուն միլիոն իրանցիներ երկրի ներսում և նրա սահմաններից դուրս դիտարկում են Իրանի արդյունաբերական և տեխնոլոգիական ներուժը՝ նանոտեխնոլոգիաներից և կենսատեխնոլոգիաներից մինչև միջուկային և հրթիռային ներուժը՝ որպես ազգային հարստություն և կպաշտպանեն այն այնպես, ինչպես պաշտպանում են երկրի ջրերը, ցամաքը և օդային տարածքը»։
Ավելին, Գերագույն առաջնորդը ակնարկել է Իրանի վերահսկողության պահպանումը ռազմավարական նշանակություն ունեցող Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ։ «Իրանը, գործնական երախտագիտություն հայտնելով Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելու օրհնության համար, Պարսից ծոցի տարածաշրջանը կդարձնի անվտանգ և վերջ կդնի թշնամու չարաշահումներին այս ջրային ճանապարհին», – հայտարարել է նա՝ հավելելով, որ նեղուցի կառավարման նոր նորմերը կբխեն տարածաշրջանի բոլոր երկրների շահերից։ Սակայն բազմաթիվ երկրներ, ներառյալ Պարսից ծոցի արաբական պետությունները, ինչպիսին է ԱՄԷ-ն, նեղուցը համարում են միջազգային ջրային ճանապարհ և դեմ են Իրանի վերահսկողությանը՝ այն անվանելով «ծովահենություն»։
Խամենեիի հայտարարությունները, որոնք փոխանցվել են Reuters-ի կողմից ամերիկյան Greenwich Time պարբերականի միջոցով, ընդգծում են առճակատման խորացումը և Իրանի անցանկությունը զիջումների գնալ իր ազգային անվտանգության և տարածաշրջանային ազդեցության առանցքային հարցերում։
