Մերձավոր Արևելքում լարվածության աճի պայմաններում Իրանը պաշտոնապես մի շարք խիստ պայմաններ է առաջադրել Միացյալ Նահանգներին՝ հակամարտության լարվածությունը թուլացնելու համար։ ՌԻԱ Նովոստիի՝ Իրանի ուժային կառույցներից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ Թեհրանը մտադիր է շարունակել իր պաշտպանական ռազմավարությունը ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեմ այնքան ժամանակ, մինչև լիակատար վստահություն ձեռք բերվի, որ ագրեսիան չի կրկնվի, ինչպես նաև մինչև չստացվեն համապատասխան փոխհատուցումներ հասցված վնասի համար։ Այս հայտարարությունները հնչել են տարածաշրջանային շարունակվող բախումների և դիվանագիտական մանևրների ֆոնին։
Հիմնական պահանջը, ինչպես հաղորդում է The Wall Street Journal-ը՝ հղում անելով Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսին (ԻՀՊԿ), այն է, որ տրվեն երաշխիքներ, որ ռազմական գործողությունները չեն վերսկսվի։ Բացի այդ, Իրանը պնդում է դադարեցնել իսրայելական հարվածները լիբանանյան «Հեզբոլլահ» խմբավորմանը, որին Թեհրանն ակտիվորեն աջակցում է։ Այս պայմաններն ընդգծում են Իրանի խորը մտահոգությունը սեփական անվտանգության համար և ձգտումը՝ հաստատելու երկարաժամկետ կայունություն տարածաշրջանում՝ իր պայմաններով։
Իրավիճակը բարդանում է Վաշինգտոնի և Թեհրանի կողմից հակասական հայտարարություններով։ Ավելի վաղ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրապարակայնորեն հայտարարել էր Իրանի հետ «շատ դրական և արդյունավետ բանակցություններ» անցկացնելու մասին։ Նա նաև նշել էր, որ հրամայել է Պենտագոնին հինգ օրով հետաձգել Իրանի էներգետիկ ենթակառուցվածքներին հարվածներ հասցնելը։ Այս հայտարարությունը հաջորդել էր մարտի 22-ի նրա սպառնալիքին, երբ Թրամփը խոստացել էր 48 ժամվա ընթացքում հարվածներ հասցնել, եթե Իրանը չբացի Հորմուզի նեղուցը՝ համաշխարհային նավթամատակարարումների համար կրիտիկական նշանակություն ունեցող ծովային ուղին։ Սակայն Թեհրանը կտրականապես հերքել է որևէ բանակցությունների մասին տեղեկատվությունը, ինչը կասկածի տակ է դնում երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների իրական վիճակը և մատնանշում խորը անվստահություն։
Այս իրադարձությունները զարգանում են մի շարք միջադեպերի ֆոնին, որոնք վկայում են ռազմական լարվածության բարձր աստիճանի մասին։ Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ Իրանը «համաչափ հարված» է հասցրել տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի նավթային շահերին, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի ռազմական բազայում ԱՄԷ-ում տեղի ունեցած պայթյունների մասին։ Բացի այդ, «Ռազմական տեղեկատուն» հայտնել էր Իրանի կողմից 4 հազար կիլոմետրից ավելի հեռավորության վրա հրթիռների արձակման մասին, որոնք հասել էին Դիեգո Գարսիա կղզուն, ինչը ցույց է տալիս Իրանի հրթիռային ներուժի աճող հնարավորությունները։ ABC News-ը նաև հաղորդել էր ԱՄՆ-ի խոշորագույն ավիաբազա անհայտ անօդաչու թռչող սարքերի ներթափանցման մասին, ինչը հարցեր է առաջացնում ամերիկյան ռազմական օբյեկտների անվտանգության վերաբերյալ։
Իրանի պահանջները փոխհատուցումների և չհարձակման երաշխիքների վերաբերյալ լուրջ մարտահրավեր են ամերիկյան դիվանագիտության և տարածաշրջանային անվտանգության համար։ Դրանք արտացոլում են խորապես արմատացած անվստահությունը և Իրանի ցանկությունը՝ վերանայելու ուժերի հավասարակշռությունը հօգուտ իրեն։ Թեհրանի կողմից Թրամփի հայտարարած բանակցությունները չճանաչելը կարող է մեկնաբանվել որպես իր բանակցային դիրքերն ամրապնդելու փորձ կամ որպես իրական երկխոսության լիակատար բացակայության ցուցիչ։ Ամեն դեպքում, իրավիճակը մնում է չափազանց անկայուն, և իրադարձությունների հետագա զարգացումը կախված կլինի կողմերի՝ փոխզիջումների պատրաստակամությունից և հետագա էսկալացիայից խուսափելու կարողությունից, ինչը կարող է աղետալի հետևանքներ ունենալ ողջ Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանի և համաշխարհային տնտեսության համար։
Միջազգային հանրությունը մտահոգությամբ հետևում է իրավիճակի զարգացմանը՝ գիտակցելով լայնածավալ հակամարտության ներուժը։ Իրանի տարածքային ամբողջականության հարցերը, որոնց մասին ավելի վաղ խոսել էր Բոլթոնը, և Հորմուզի նեղուցում նավագնացության անվտանգությունը մնում են ուշադրության կենտրոնում։ Վաշինգտոնի և Թեհրանի հետագա քայլերը կորոշեն՝ հնարավոր կլինի՞ արդյոք խուսափել ուղիղ ռազմական բախումից և գտնել դիվանագիտական լուծում, թե՞ տարածաշրջանը կընկղմվի անկայունության նոր փուլ։
