Կրեմլը հրապարակել է Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) չորս երկրների՝ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ղեկավարների համատեղ հայտարարությունը՝ Հայաստանի աշխարհաքաղաքական ապագայի վերաբերյալ։ Աստանայում կայացած ԵԱՏՄ գագաթնաժողովում ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանին փոխանցված փաստաթուղթը Երևանին կանգնեցնում է կոշտ ընտրության առաջ՝ մնալ ԵԱՏՄ կազմում, թե շարժվել դեպի Եվրոպական միությանն անդամակցություն։
Հայտարարության մեջ լուրջ մտահոգություն է հայտնվում ԵՄ-ի հետ Հայաստանի մերձեցմանն ուղղված գործողությունների կապակցությամբ։ Մասնավորապես, նշվում է ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 2025 թվականին հավանության արժանացած և Նախագահի կողմից ստորագրված՝ Եվրոպական միությանն անդամակցության գործընթացը սկսելու մասին օրենքը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև 2026 թվականի մայիսի 5-ին Հայաստան-Եվրոպական միություն առաջին գագաթնաժողովի համատեղ հռչակագրին, որը հաստատում է Երևանի եվրոպական ձգտումները։
ԵԱՏՄ ղեկավարներն ընդգծում են «տնտեսական անվտանգության համար զգալի ռիսկերը» Միության անդամ պետությունների համար, որոնք առաջանում են Եվրոպական միությանն անդամակցելու Հայաստանի նախապատրաստության կապակցությամբ։ Նրանք նաև մատնանշում են Միության անդամ պետություններին դրանով պայմանավորված հնարավոր վնասի կանխման անհրաժեշտությունը։ Այս կապակցությամբ որոշում է կայացվել, որ Եվրասիական միջկառավարական խորհրդում Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի անդամները կզեկուցեն Հայաստանի նկատմամբ Եվրասիական տնտեսական միության մասին պայմանագրի գործողության կասեցման հնարավոր հետևանքների մասին։ Այդ զեկույցը կքննարկվի 2026 թվականի դեկտեմբերին կայանալիք Եվրասիական բարձրագույն տնտեսական խորհրդի հերթական նիստում։
Համատեղ հայտարարության առանցքային կետը Հայաստանին ուղղված հրատապ առաջարկն է՝ հնարավորինս սեղմ ժամկետներում անցկացնել համազգային հանրաքվե։ Երկրի քաղաքացիները պետք է որոշեն՝ ցանկանում են անդամակցել Եվրոպական միությանը, թե շարունակել իրենց անդամակցությունը Եվրասիական տնտեսական միության կազմում։ ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը նախկինում նշել էր, որ Հայաստանի՝ դեպի ԵՄ շարժումը հնարավոր է բացառապես սեփական ֆինանսական միջոցների հաշվին՝ ընդգծելով այդ քայլի տնտեսական ասպեկտները։
Կրեմլի և ԵԱՏՄ այլ երկրների այս հայտարարությունը փաստացի ուղիղ ազդանշան է Երևանին ԵՄ-ի հետ ինտեգրացիայի միաժամանակյա խորացման և Եվրասիական տնտեսական միության լիիրավ անդամակցության անհամատեղելիության մասին։ Հայաստանը կանգնած է ճակատագրական որոշման առաջ, որը կորոշի նրա աշխարհաքաղաքական վեկտորը տասնամյակներով։
