
Ռուսաստանի Դաշնության փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկի հայտարարությունը, թե Հայաստանը մոտենում է այն կետին, երբ Ռուսաստանը ստիպված կլինի վերակառուցել իր տնտեսական հարաբերությունները նրա հետ, լայն արձագանք է գտել քաղաքական և փորձագիտական շրջանակներում։ ՏԱՍՍ գործակալությանը տված հարցազրույցում Օվերչուկն ընդգծել է, որ չնայած հայ ղեկավարների՝ Ռուսաստանի հետ բարեկամության և Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵԱՏՄ) հավատարմության վերաբերյալ հավաստիացումներին երկկողմ հանդիպումների և ԵԱՏՄ շրջանակներում, Երևանի գործողությունները ստիպում են Մոսկվային մտածել փոխգործակցության ձևաչափի վերանայման մասին։
«Մեր քննարկումներն անկեղծ են և միշտ հարգալից,- նշել է փոխվարչապետը։ -Միևնույն ժամանակ, համեմատելով խոսքերը գործողությունների հետ, կարելի է եզրակացնել, որ մեր գործընկերները շատ մոտ են այն կետին, երբ մենք ստիպված կլինենք վերակառուցել մեր տնտեսական հարաբերությունները այդ երկրի հետ»։ Այս հայտարարությունը հնչել է Հայաստանի արտաքին քաղաքական կողմնորոշման և տարածաշրջանային ինտեգրացիոն գործընթացներում նրա տեղի մասին բուռն քննարկումների ֆոնին։ Վերջին տարիներին նկատվում է Երևանի արտաքին քաղաքական կապերի որոշակի դիվերսիֆիկացիա, ինչը, ըստ ամենայնի, մտահոգություն է առաջացնում ավանդական գործընկերների մոտ։
Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև տնտեսական հարաբերություններն ունեն խորը պատմական արմատներ և բազմակողմանի են։ Ռուսաստանը մնում է Հայաստանի խոշորագույն առևտրային գործընկերներից մեկը, ներդրող և աշխատանքային միգրացիայի հիմնական ուղղությունը։ Հայաստանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին ապահովում է նրան լայն շուկա մուտքի հնարավորություն և առևտրի համար արտոնյալ պայմաններ։ Այդ հարաբերությունների վերակառուցումը, ինչպես հայտարարել է Օվերչուկը, կարող է շոշափել ոլորտների լայն շրջանակ, ներառյալ առևտուրը, ներդրումները, էներգետիկան և ֆինանսական հատվածը։ Սա պոտենցիալ կարող է հանգեցնել լուրջ տնտեսական հետևանքների երկու երկրների համար, թեև այդ փոփոխությունների աստիճանն ու բնույթը դեռևս շահարկումների առարկա են։
Ռուս փոխվարչապետի հայտարարությունը կարելի է մեկնաբանել որպես հստակ ազդանշան Երևանին՝ ավելի հետևողական և կանխատեսելի արտաքին քաղաքականության անհրաժեշտության մասին, հատկապես ԵԱՏՄ-ի նկատմամբ պարտավորությունների համատեքստում։ Մոսկվան, ըստ ամենայնի, իր դաշնակիցներից ակնկալում է ոչ միայն բանավոր հաստատումներ, այլև կոնկրետ գործողություններ, որոնք համապատասխանում են դաշնակցային հարաբերությունների ոգուն և տառին։ Հակառակ դեպքում, ինչպես հետևում է Օվերչուկի խոսքերից, Ռուսաստանը պատրաստ է հարմարվել նոր իրողություններին, ինչը կարող է նշանակել գոյություն ունեցող տնտեսական մեխանիզմների և պայմանավորվածությունների վերանայում։
Փորձագետները նշում են, որ նման հայտարարությունները դիվանագիտական պրակտիկայում աննախադեպ չեն, սակայն դրանց հրապարակային բնույթը և ուղղակիությունը վկայում են իրավիճակի լրջության մասին։ Հայաստանը պետք է մանրակրկիտ կշռադատի իր հետագա քայլերը՝ հաշվի առնելով իր արտաքին քաղաքական կուրսի ցանկացած փոփոխության հնարավոր ռիսկերն ու օգուտները։ Այն հարցը, թե ինչպես Երևանը կարձագանքի Մոսկվայից ստացված այս ազդանշանին, և ինչ կոնկրետ գործողություններ կհետևեն, առանցքային կդառնա ռուս-հայկական հարաբերությունների ապագա հետագծի որոշման համար։ Տարածաշրջանում բարդ աշխարհաքաղաքական իրավիճակի պայմաններում կայուն և փոխշահավետ կապերի պահպանումն առաջնահերթություն է, սակայն դրան հասնելու ճանապարհը, ըստ ամենայնի, կողմերից պահանջում է ավելի մեծ հստակություն և գործողությունների համաձայնեցվածություն։





