2026 թվականի հունիսի 2-ից Ռուսաստանի Դաշնությունը ժամանակավոր սահմանափակումներ է մտցնում Հայաստանից մի շարք կորիզավոր մրգերի և խաղողի ներկրման վրա։ Ռուսաստանի անասնաբուժական և բուսասանիտարական հսկողության դաշնային ծառայության (Ռոսսելխոզնադզոր) հայտարարած որոշումը վերաբերում է հայկական արտահանման համար առանցքային այնպիսի ապրանքների, ինչպիսիք են բալը, կեռասը, ծիրանը, սալորը, դեղձը, նեկտարինը և խաղողը։
Ռոսսելխոզնադզորի հայտարարության համաձայն՝ նման խիստ միջոցների պատճառը ռուսական շուկա հայկական պտուղ-բանջարեղենի մատակարարումների ժամանակ «խախտումների հաճախակիացած դեպքերի հայտնաբերումն» է։ Գերատեսչությունը պնդում է, որ սահմանափակումները կգործեն «մինչև մատակարարվող արտադրանքի անվտանգության ապահովման համապատասխան ալգորիթմի մշակումը»։ Սա նշանակում է, որ խնդիրը ոչ միայն ընթացիկ խմբաքանակների մեջ է, այլև համակարգային խնդիրներում, որոնք պահանջում են համալիր լուծում։
Ռոսսելխոզնադզորի այս որոշումը կարող է լուրջ փորձություն դառնալ հայ գյուղատնտեսական արտադրողների համար, որոնց համար ռուսական շուկան իրացման հիմնական ուղղություններից մեկն է։ Թարմ մրգերի արտահանումը, հատկապես ամառային շրջանում, զգալի դեր է խաղում Հայաստանի բազմաթիվ ֆերմերային տնտեսությունների տնտեսության մեջ։ Ժամանակավոր արգելքը ոչ միայն սպառնում է ընթացիկ բերքին, այլև անորոշություն է ստեղծում երկարաժամկետ պլանավորման համար։
Մրգերի հետ կապված իրավիճակը եզակի դեպք չէ։ Ավելի վաղ Ռոսսելխոզնադզորն արդեն դիմել էր Հայաստանին՝ առաջարկելով դադարեցնել ձկան արտահանման հավաստագրումը Ռուսաստան՝ նույնպես հղում անելով անվտանգության և որակի հարցերին։ Այս քայլերը վկայում են հայկական տնտեսության վրա աճող ճնշման մասին և կարող են մեկնաբանվել երկու երկրների միջև բարդացող քաղաքական հարաբերությունների համատեքստում։ Այս իրադարձությունների ֆոնին հայտնի է դարձել նաև, որ ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանը գտնվում է Մոսկվայում, իսկ նախագահ Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել վարչապետ Փաշինյանի հետ, ինչն ընդգծում է դիվանագիտական ակտիվության բարձր մակարդակը։
Հայաստանի համար կրիտիկական է հնարավորինս սեղմ ժամկետներում մշակել և ներդնել իր գյուղատնտեսական արտադրանքի որակի և անվտանգության արդյունավետ վերահսկողության մեխանիզմներ՝ ռուսական կարգավորողի վստահությունը վերականգնելու և ԵԱՏՄ ռազմավարական կարևոր շուկա մուտքը պահպանելու համար։ Հակառակ դեպքում, երկրի ագրարային հատվածի համար հետևանքները կարող են բավականին զգալի լինել։
