Եթե կարծում եք, թե մեր մոլորակի ամենախելացի արարածները ապրում են բացառապես ցամաքում, ապա խորապես սխալվում եք: Օվկիանոսի խորքերում ապրում են արարածներ, որոնց մարմնի կառուցվածքն ու բանականության մակարդակը ստիպում են գիտնականներին լուրջ կատակել նրանց այլմոլորակային ծագման մասին: Խոսքը ութոտնուկների մասին է:
Այս զարմանահրաշ կակղամորթները կոտրում են կենսաբանության մասին մեր բոլոր սովորական պատկերացումները: Նրանք ընդունակ են մտածել, ծրագրել, քողարկվել և լուծել բարդ խնդիրներ, որոնք հասանելի չեն անգամ շատ կաթնասունների:
Կենսաբանություն ֆանտաստիկ ֆիլմերից
Ութոտնուկի անատոմիան այնպիսի տեսք ունի, կարծես այն հորինել է գիտաֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմերի ռեժիսորը: Դատեք ինքներդ.
-
Երեք սիրտ և կապույտ արյուն. Մեկ սիրտը արյունը մղում է ամբողջ մարմնով, իսկ մյուս երկուսը այն անցկացնում են խռիկների միջով: Նրանց արյունը կապույտ գույն ունի, քանի որ երկաթի փոխարեն (ինչպես մարդկանց մոտ) թթվածնի տեղափոխման համար պատասխանատու է պղինձը:
-
Բաժանված բանականություն. Ութոտնուկն ունի ինը ուղեղ: Մեկ կենտրոնական ուղեղը գտնվում է գլխում, իսկ մյուս ութը՝ խոշոր նյարդային հանգույցներ են յուրաքանչյուր շոշափուկի հիմքում: Ութոտնուկի բոլոր նեյրոնների երկու երրորդը գտնվում է հենց վերջույթներում: Սա նշանակում է, որ յուրաքանչյուր շոշափուկ կարող է «մտածել», զգալ շրջակա միջավայրի համը և գործել լիովին ինքնուրույն՝ առանց կենտրոնից հրահանգների սպասելու:
-
Բացարձակ ճկունություն. Ութոտնուկները չունեն ոչ մի ոսկոր: Դրա շնորհիվ տասնյակ կիլոգրամներ կշռող հսկա արարածը կարող է հեշտությամբ անցնել սովորական մետաղադրամի չափ անցքով: Նրանց մարմնի միակ կարծր մասը ամուր եղջերային կտուցն է, որը նման է թութակի կտուցի:
Փախուստի վարպետներն ու «քրեական» հանճարները
Ամբողջ աշխարհի օվկիանարիումներում ութոտնուկները համարվում են ամենախնդրահարույց բնակիչները, քանի որ նրանք ծնված փախուստի վարպետներ են: Նրանք արագ հասկանում են, թե ինչպես է աշխատում ակվարիումի կափարիչի փականը, և կարողանում են բացել այն ներսից:
Կենսաբանության պատմության մեջ արձանագրված են տասնյակ դեպքեր, երբ ութոտնուկները գիշերը դուրս են եկել իրենց ջրավազաններից, սողացել հատակով մինչև հարևան ակվարիումները, կերել այնտեղի անպաշտպան ձկներին և վերադարձել իրենց տեղը՝ հետևներից փակելով կափարիչը:
Ավելին, նրանք ունեն հրաշալի հիշողություն. ճանաչում են մարդկանց դեմքերը, կարողանում են տարբերել լաբորատորիայի աշխատակիցներին իրենց հագուստով և նույնիսկ վրեժխնդիր լինել նրանցից, ովքեր վատ են վերաբերվել իրենց (օրինակ՝ մոտենալիս նպատակային ջուր շփել նրանց վրա): Նրանք հեշտությամբ բացում են պտուտակավոր կափարիչով բանկաները, հավաքում են կոկոսի կեղևները՝ գիշատիչներից պաշտպանվելու համար, և կարողանում են խաղալ խաղալիքներով:
Իսկ ինչո՞ւմ է կապը բարձր տեխնոլոգիաների (Hi-Tech) հետ
Այսօր ութոտնուկները դարձել են ինժեներների և գիտնականների գլխավոր ոգեշնչման աղբյուրը բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում: Նրանց բացառիկ մարմինը հիմք է հանդիսացել մի նոր ուղղության՝ փափուկ ռոբոտատեխնիկայի (soft robotics) ստեղծման համար:
Ստեղծելով ռոբոտներ ութոտնուկի շոշափուկների սկզբունքով՝ գիտնականները նախագծում են ճկուն բժշկական զոնդեր, որոնք կարող են նրբորեն թափանցել մարդու մարմնի ներսը՝ առանց օրգանները վնասելու: Իսկ վայրկյանի ընթացքում ոչ միայն գույնը, այլև մաշկի տեքստուրան փոխելու ութոտնուկի զարմանալի ունակությունը (հարթ կակղամորթից վերածվելով անհարթ «քարի») ոգեշնչում է զինվորականներին ստեղծելու ապագայի կատարյալ քողարկման համակարգեր:
Ութոտնուկները կենդանի ապացույցն են այն բանի, որ բնությունը ընդունակ է ստեղծել բարձր զարգացած բանականություն լիովին այլ՝ մարդկայինից տարբերվող սցենարով: Եվ ո՞վ գիտե, թե քողարկման այս հանճարները էլ ինչ գաղտնիքներ են թաքցնում մեզանից օվկիանոսի ամենախոր հատակում:
