Երևան, 2026 թվականի մայիսի 5 – Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի պետական այցը Հայաստան նշանավորվեց պատմական իրադարձությամբ՝ Հայաստանի և Ֆրանսիայի միջև ռազմավարական գործընկերության հաստատման մասին համատեղ հռչակագրի ստորագրմամբ։ Երևանում տեղի ունեցած փաստաթղթերի փոխանակման արարողությունը ամփոփեց բեղմնավոր բանակցությունները, որոնք հիմք դրեցին համագործակցության խորացմանը պաշտպանության, բարձր տեխնոլոգիաների, կրթության, մշակույթի, ենթակառուցվածքների և այլ ոլորտներում։
Առանցքային իրադարձությունը Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի կողմից «Ֆրանսիայի Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության միջև ռազմավարական գործընկերության հաստատման մասին» համատեղ հռչակագրի ստորագրումն էր։ Այս փաստաթուղթն ամրագրում է երկու կողմերի ձգտումը՝ համակողմանիորեն զարգացնել հարաբերությունները՝ հիմնված ընդհանուր արժեքների և փոխադարձ շահերի վրա։
Այցի շրջանակում ստորագրվեցին մի շարք կարևոր միջկառավարական և գերատեսչական համաձայնագրեր։ ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը և Ֆրանսիայի Եվրոպայի և արտաքին գործերի նախարարության Եվրոպայի հարցերով լիազոր նախարար Բենժամեն Հադադը փոխանակեցին «Հայաստանում Ֆրանսիական համալսարան հիմնադրամի վերաբերյալ» համաձայնագիրը՝ ընդգծելով կրթական կապերի զարգացման և մշակութային փոխանակման ամրապնդման հանձնառությունը։
Զգալի քայլեր ձեռնարկվեցին բարձր տեխնոլոգիաների և պաշտպանության ոլորտներում։ ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը և Բենժամեն Հադադը փոխանակեցին արհեստական բանականության, կիբեռանվտանգության և կիսահաղորդիչների ոլորտներում համագործակցության վերաբերյալ մտադրությունների նամակը։ Բացի այդ, Մխիթար Հայրապետյանը և Ֆրանսիայի զինված ուժերի և վետերանների հարցերով լիազոր նախարար Ալիս Ռուֆոն ստորագրեցին փոխըմբռնման հուշագիր՝ ռազմական տեխնոլոգիաների և պաշտպանական համակարգերի հետազոտության, զարգացման և նորարարության ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ, ինչը նոր հորիզոններ է բացում երկկողմ փոխգործակցության համար կրիտիկական կարևորություն ունեցող ոլորտներում։
Ենթակառուցվածքային նախագծերը նույնպես հզոր խթան ստացան։ ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը, ինչպես նաև ֆրանսիական «Ռազել-Բեկ ՍԱՍ» և «Վենսի Կոնստրուկսիոն Գրան Պրոժե» ընկերությունների ներկայացուցիչները փոխանակեցին Բարգուշատի թունելի կառուցման ծրագրի վերաբերյալ փոխըմբռնման հուշագիրը, ինչը խոստանում է զգալիորեն բարելավել տարածաշրջանի տրանսպորտային կապերը։
Ֆինանսական և տնտեսական ոլորտները նույնպես չմնացին անտարբեր։ ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը և Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (AFD) գլխավոր տնօրենի տեղակալ Բերտրան Վալկենայերը ստորագրեցին փոխըմբռնման հուշագիր՝ Հայաստանում հանրային քաղաքականության վարկավորման նոր բազմամյա ծրագրի վերաբերյալ։ Կնքվեցին նաև համաձայնագրեր AFD-ի, «Ազգային հիփոթեքային ընկերություն»-ի, ինչպես նաև «Ամերիաբանկի» և «Էվոկաբանկի» միջև՝ մատչելի բնակարանային ապահովման և վարկային ֆինանսավորման վերաբերյալ, ինչը կնպաստի տնտեսական զարգացմանը և կյանքի որակի բարելավմանը։
Համագործակցությունը տարածվեց նաև անվտանգության և քաղաքացիական ավիացիայի ոլորտներում։ ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ Կարեն Բրուտյանը և ֆրանսիական «ՍՈՖԵՄԱ» խմբի ու «ԷՅՐԲԱՍ» ընկերության ներկայացուցիչները փոխանակեցին համապատասխանաբար հանդերձանքի մատակարարման և տրանսպորտային ուղղաթիռների մատակարարման պայմանագրերը։ Քաղաքացիական ավիացիայի ոլորտում «Ֆլայուան Արմենիա» և «ԷՅՐԲԱՍ» ընկերությունները ստորագրեցին A-321-200 NX տիպի երկու օդանավերի առուվաճառքի վերաբերյալ պայմանագիր, ինչը վկայում է ավիահաղորդակցության ընդլայնման մասին։
Վերջապես, մշակութային ժառանգությունը նույնպես դարձավ համագործակցության առարկա։ Փոխըմբռնման հուշագիր ստորագրվեց Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ-հիմնադրամ «Մատենադարան»-ի, Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի և Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի միջև՝ ուղղված գրավոր և տպագիր ժառանգության ոլորտում համագործակցությանը։ Այս համաձայնագրերն ընդգծում են Հայաստանի և Ֆրանսիայի միջև խորը և բազմակողմանի կապերը՝ բացելով նոր գլուխ նրանց ռազմավարական գործընկերության մեջ։
