2026 թվականի հուլիսի 27-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ։ Երևանի նախաձեռնությամբ կայացած զրույցը վերաբերել է Եվրոպական միություն մտնելու Հայաստանի ուղղությանը։
Պուտինը վերահաստատել է Մոսկվայի հավատարմությունը Եվրասիական տնտեսական միության ղեկավարների համատեղ հայտարարությանը։ Այդ փաստաթուղթն ընդունվել է Աստանայում 2026 թվականի մայիսի 29-ին և վերաբերում է Հայաստանի եվրոպական ինտեգրման քայլերին։
Ռուսական կողմն ընդգծել է Հայաստանում հնարավորինս սեղմ ժամկետներում համազգային հանրաքվե անցկացնելու անհրաժեշտությունը։ Քաղաքացիները պետք է որոշեն՝ անդամակցել ԵՄ-ին, թե շարունակել ԵԱՏՄ-ում մնալը։ Մոսկվայի այս կոչը հարցեր է բարձրացնում Երևանի արտաքին քաղաքական ընտրության ինքնիշխանության շուրջ։
Դեռ պարզ չէ, թե ինչպես կարձագանքի Հայաստանի կառավարությունը Մոսկվայի պահանջին՝ անցկացնել նման քվեարկություն։ Հայաստանում շատերն են վիճարկում եվրոպական ինտեգրման ուղղությունը՝ դրանում տեսնելով սպառնալիք Ռուսաստանի հետ ավանդական կապերի և ԵԱՏՄ-ին անդամակցության համար։ Այս քայլը կարող է զգալիորեն սրել ինչպես ներքին քաղաքական բանավեճերը, այնպես էլ արտաքին հարաբերությունները՝ կապված երկրի ապագայի հետ։
