Ժամանակակից աշխարհում, որտեղ մաքուր խմելու ջրի հասանելիությունը դառնում է ավելի ու ավելի արդիական խնդիր, քաղցրահամ ջրային ռեսուրսների ծավալների և բաշխման ըմբռնումը կենսական նշանակություն ունի։ Վերջերս հրապարակված զեկույցը, որը հիմնված է Համաշխարհային բանկի 2022 թվականի տվյալների վրա, լույս է սփռում քաղցրահամ ջրի ամենամեծ պաշարներ ունեցող երկրների համաշխարհային վարկանիշի, ինչպես նաև այս համատեքստում Հայաստանի տեղի վրա։ Այս տվյալները ոչ միայն ցույց են տալիս առանձին պետությունների բնական հարստությունը, այլև ընդգծում են ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ կառավարման կարևորությունը կայուն զարգացման համար։
Ըստ ներկայացված ցուցանիշների՝ քաղցրահամ ջրի պաշարներով բացարձակ առաջատարը Բրազիլիան է, որն ունի հսկայական 5661 միլիարդ խորանարդ մետր։ Սա զարմանալի չէ՝ հաշվի առնելով նրա տարածքում Ամազոն գետի ավազանի զգալի մասի առկայությունը, որը հոսքի ծավալով աշխարհի ամենամեծ գետն է։ Բրազիլիային հաջորդում է Ռուսաստանը, որը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ քաղցրահամ ջրի տպավորիչ 4312 միլիարդ խորանարդ մետր պաշարներով, ինչը պայմանավորված է նրա ընդարձակ տարածքով, բազմաթիվ գետերով և լճերով, ներառյալ Բայկալը՝ մոլորակի ամենախորը քաղցրահամ լիճը։ Վարկանիշում երրորդ տեղը զբաղեցնում է Կանադան՝ մոտ 2850 միլիարդ խորանարդ մետրով, որը նույնպես հայտնի է իր անթիվ լճերով և գետերով։ Միացյալ Նահանգները չորրորդ տեղում է՝ մոտ 2818 միլիարդ խորանարդ մետր ցուցանիշով, իսկ առաջատար հնգյակը եզրափակում է Չինաստանը, որն ունի մոտ 2813 միլիարդ խորանարդ մետր քաղցրահամ ջուր։ Այս թվերը ընդգծում են մի քանի խոշոր երկրների գերակշռությունը քաղցրահամ ջրային ռեսուրսների համաշխարհային հաշվեկշռում։
Այս հսկաների ֆոնին, Հայաստանի վերականգնվող ներքին քաղցրահամ ջրի պաշարների ծավալը կազմում է 7 միլիարդ խորանարդ մետր։ Թեև այս ցուցանիշը կարող է համեստ թվալ համաշխարհային առաջատարների բազմահազար միլիարդ խորանարդ մետրերի համեմատ, այն բավականին զգալի է Հայաստանի նման փոքր լեռնային երկրի համար։ Այս պաշարները ներառում են գետեր, լճեր (մասնավորապես, Սևանա լիճը, որը Կովկասի ամենամեծ քաղցրահամ ջրային ավազանն է), ինչպես նաև ստորգետնյա ջրեր։ Հաշվի առնելով Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը՝ ջրային սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող տարածաշրջանում, այս 7 միլիարդ խորանարդ մետրի արդյունավետ կառավարումը դառնում է առանցքային գործոն ջրային անվտանգության, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության զարգացման և բնապահպանական հավասարակշռության պահպանման համար։
Քաղցրահամ ջրի կարևորությունը դժվար է գերագնահատել։ Այն հիմք է հանդիսանում գյուղատնտեսության համար՝ ապահովելով դաշտերի ոռոգումը և անասնապահությունը. այն կենսական նշանակություն ունի արդյունաբերության համար՝ օգտագործվելով արտադրական գործընթացներում. և, իհարկե, այն անփոխարինելի է բնակչության կենցաղային կարիքների համար։ Կլիմայի փոփոխության պայմաններում, երբ աշխարհի շատ տարածաշրջաններ բախվում են երաշտների և ջրի պակասի հետ, զգալի պաշարներ ունեցող երկրները հատուկ պատասխանատվություն են կրում դրանց պահպանման և ռացիոնալ օգտագործման համար։ Հայաստանի համար, չնայած համաշխարհային մասշտաբով համեմատաբար փոքր ծավալներին, այս 7 միլիարդ խորանարդ մետրը կենսական կարևորություն ունեցող ակտիվ է։ Ջրամատակարարման ենթակառուցվածքների զարգացումը, գյուղատնտեսության և արդյունաբերության մեջ ջրի խնայողության տեխնոլոգիաների ներդրումը, ինչպես նաև ջրային աղբյուրների պաշտպանությունը աղտոտումից առաջնահերթ խնդիրներ են երկրի կայուն ապագան ապահովելու համար։
Այսպիսով, Համաշխարհային բանկի վարկանիշը ոչ միայն արժեքավոր տեղեկատվություն է տրամադրում քաղցրահամ ջրային ռեսուրսների գլոբալ բաշխման մասին, այլև ծառայում է որպես հիշեցում այս անգին բնական հարստության նկատմամբ զգույշ վերաբերմունքի անհրաժեշտության մասին։ Հայաստանի համար, որն ունի իր յուրահատուկ ջրային պաշարները, սա նշանակում է շարունակել ջանքերը դրանց պահպանման և արդյունավետ կառավարման ուղղությամբ՝ ապահովելու ներկա և ապագա սերունդների բարգավաճումը։
