Հայաստանի Հանրապետությունում շրջակա միջավայրի պահպանությանն ուղղված կարևորագույն քայլերից մեկը կյանքի կկոչվի 2027 թվականի հունվարի 1-ից, երբ ուժի մեջ կմտնի միանգամյա օգտագործման պոլիէթիլենային տոպրակների վաճառքի և օգտագործման համապարփակ արգելքը։ Ազգային ժողովն այսօր երկրորդ և վերջնական ընթերցմամբ ընդունեց «Առևտրի և ծառայությունների մասին» ՀՀ օրենքում և մի շարք հարակից օրենքներում համապատասխան փոփոխությունները՝ դրանով իսկ ամրագրելով երկրի հանձնառությունը կայուն զարգացման և էկոլոգիական մաքրության հարցում։
Նոր օրենքի համաձայն՝ արգելքը կտարածվի առևտրի և հանրային սննդի բոլոր օբյեկտների վրա, ներառյալ շարժական առևտրի կետերը, տոնավաճառները և մանրածախ առևտրի ցանկացած ձև։ Սա նշանակում է, որ սպառողները և բիզնեսները պետք է հարմարվեն նոր իրողություններին՝ հրաժարվելով պոլիէթիլենային տոպրակների օգտագործումից, որոնք տասնամյակներ շարունակ եղել են առօրյա կյանքի անբաժանելի մասը։ Բացառություն կկազմեն միայն ապրանքների կշռման և փաթեթավորման համար նախատեսված շատ բարակ տոպրակները, ինչպես նաև երկրորդային հումքից պատրաստված աղբի տոպրակները, որոնք ունեն այլ նշանակություն և չեն նպաստում շրջակա միջավայրի աղտոտմանը նույն չափով։
Կարևոր է նշել, որ արգելքը չի սահմանափակվում միայն բարակ պոլիէթիլենային տոպրակներով։ Օրենքի փոփոխությունները նախատեսում են նաև 50 միկրոնից ավելի հաստություն ունեցող պոլիէթիլենային տոպրակների վաճառքի արգելք, ինչը լրացուցիչ հարված է հասցնում պլաստիկի չափից ավելի օգտագործմանը։ Սա նշանակում է, որ անկախ հաստությունից, միանգամյա օգտագործման պոլիէթիլենային տոպրակները գրեթե ամբողջությամբ դուրս կգան շրջանառությունից։ Որպես այլընտրանք, օրենսդիրները խրախուսում են բազմակի օգտագործման տոպրակների կիրառումը, որոնք պատրաստված են թղթից, կտորից կամ այլ կենսաքայքայվող նյութերից։ Այս մոտեցումը համահունչ է համաշխարհային բնապահպանական միտումներին և նպատակ ունի ձևավորել ավելի պատասխանատու սպառողական մշակույթ։
Բացի տոպրակներից, նոր օրենսդրական փաթեթը նաև արգելում է միանգամյա օգտագործման պլաստիկե և պենոպոլիստիրոլե տարաների ու սպասքի վաճառքը և օգտագործումը նշված օբյեկտներում։ Սա նշանակում է, որ սրճարաններն ու ռեստորանները, ինչպես նաև արագ սննդի կետերը ստիպված կլինեն անցնել էկոլոգիապես մաքուր այլընտրանքների՝ նվազեցնելով պլաստիկ աղբի քանակը, որը դժվար է վերամշակել և որը հաճախ հայտնվում է բնության մեջ՝ աղտոտելով հողը և ջրային ռեսուրսները։
Օրենքի խախտման դեպքում տնտեսվարող սուբյեկտները կենթարկվեն վարչական պատասխանատվության։ Առաջին խախտման համար նախատեսվում է նախազգուշացում, իսկ կրկնվելու դեպքում՝ տուգանք 100-150 հազար դրամի չափով։ Սա զգալի աճ է ներկայիս 30-100 հազար դրամի համեմատ, ինչը ընդգծում է օրենսդրի մտադրությունը՝ ապահովելու նոր կանոնների խստիվ պահպանումը։ Հարկ է հիշել, որ Հայաստանում արդեն 2022 թվականի հունվարի 1-ից գործում է առևտրի օբյեկտներում մինչև 50 միկրոն հաստությամբ պոլիէթիլենային տոպրակների օգտագործման արգելքը, ինչը նշանակում է, որ երկիրը հետևողականորեն շարժվում է դեպի պլաստիկի օգտագործման նվազեցում։
Այս փոփոխությունները ոչ միայն բնապահպանական, այլև մշակութային նշանակություն ունեն։ Դրանք խթանում են հասարակության մեջ էկոլոգիական գիտակցության բարձրացումը և նպաստում են ավելի կանաչ ու մաքուր ապագայի կերտմանը։ Բիզնեսները ստիպված կլինեն ներդրումներ կատարել այլընտրանքային լուծումների մեջ, ինչը կարող է նաև նոր հնարավորություններ ստեղծել տեղական արտադրողների համար։ Կարևոր է, որ կառավարությունը և հասարակական կազմակերպությունները շարունակեն իրազեկման արշավները՝ օգնելու քաղաքացիներին և բիզնեսներին անցում կատարել նոր կանոններին՝ նվազագույնի հասցնելով հնարավոր դժվարությունները և առավելագույնի հասցնելով բնապահպանական օգուտները։
