
Միջազգային հարաբերությունները կրկին հայտնվել են ուշադրության կենտրոնում այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը հանդես եկավ մի շարք սադրիչ հայտարարություններով՝ ուղղված ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցների, մասնավորապես Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի դեմ։ Չորեքշաբթի օրը, ելույթ ունենալով իր կողմնակիցների առջև, Թրամփը ոչ միայն դատապարտեց Փարիզին «Իրանի դեմ պատերազմին» չմիանալու համար, որը, ըստ նրա, սանձազերծել էր իր վարչակազմը, այլև անցավ բացահայտ անձնական վիրավորանքների։
Իր ելույթում, ընդօրինակելով ֆրանսիական առոգանությունը և Մակրոնի խոսելու ձևը, Թրամփն ասել է. «Ես զանգում եմ Ֆրանսիա Մակրոնին, ում կինը նրա հետ չափազանց վատ է վերաբերվում. նա դեռ ապաքինվում է ծնոտին հասցված աջ հարվածից հետո»։ Այս խոսքերը, լի արհամարհանքով և անձնական հարձակումներով, ակնթարթորեն տարածվեցին համաշխարհային լրատվամիջոցներով՝ առաջացնելով ցնցում և վրդովմունք։
Էմանուել Մակրոնի արձագանքը, ինչպես հայտնում է բրիտանական Daily Mail թերթը, զուսպ էր, բայց կտրուկ։ Հինգշաբթի օրը «զայրացած Մակրոնը» պատասխան հարված հասցրեց, բայց ոչ այն ձևով, ինչը, հավանաբար, ակնկալում էր Թրամփը։ Ֆրանսիայի ղեկավարը հայտարարեց. «Թրամփի մեկնաբանությունները ոչ էլեգանտ էին, ոչ էլ տեղին։ Հետևաբար, ես չեմ պատասխանի դրանց։ Դրանք ուշադրության արժանի չեն»։ Նման մոտեցումը, որը ցույց է տալիս հակառակորդի մակարդակին չիջնելու մտադրությունը, շատերի կողմից ընկալվեց որպես արժանապատվության և դիվանագիտական հասունության դրսևորում։
Սակայն Ֆրանսիայում Թրամփի խոսքերը իսկական վրդովմունքի ալիք բարձրացրին։ Բոլոր քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչները՝ կենտրոնամետներից մինչև ծայրահեղ ձախեր, պաշտպան կանգնեցին իրենց նախագահին։ Ֆրանսիայի խորհրդարանի ստորին պալատի նախագահ Յաել Բրաուն-Պիվեն խորը վրդովմունք հայտնեց. «Անկեղծ ասած, սա ոչ մի շրջանակի մեջ չի տեղավորվում։ Հիմա մենք քննարկում ենք աշխարհի ապագան։ Հենց հիմա Իրանում… մարդիկ են մահանում, իսկ մենք ունենք նախագահ, ով ծիծաղում է, ով ծաղրում է ուրիշներին»։ Նրա խոսքերն ընդգծեցին պահի լրջությունը և նման պահվածքի անթույլատրելիությունը գլոբալ ճգնաժամերի ֆոնին։
Հատկանշական է, որ նույնիսկ «Անհնազանդ Ֆրանսիա» ծայրահեղ ձախ կուսակցության համակարգող Մանուել Բոմպարը, ով հայտնի է Մակրոնի հետ իր տարաձայնություններով, շտապեց դատապարտել Թրամփին։ «Դուք գիտեք, թե որքան ենք մենք տարբերվում Մակրոնի հետ մեր կարծիքներով, բայց այն, որ Թրամփը նրա և նրա կնոջ մասին այսպես է արտահայտվում… բացարձակապես անընդունելի է», — հայտարարեց Բոմպարը։ Այս փաստը վկայում է այն մասին, որ Թրամփի վիրավորանքները հատել են քաղաքական տարաձայնությունների սահմանը՝ շոշափելով ազգային արժանապատվությունը և հազվագյուտ միասնություն առաջացնելով ֆրանսիական քաղաքական վերնախավի շրջանում։
Միջադեպը կրկին հարցեր բարձրացրեց Դոնալդ Թրամփի ոճի և մեթոդների մասին միջազգային քաղաքականության մեջ։ Նրա հակումը դեպի անձնական հարձակումներ և դիվանագիտական էթիկետի անտեսումը արդեն իսկ բազմիցս լարվածություն է առաջացրել դաշնակիցների հետ հարաբերություններում։ Այս դեպքում, Մակրոնի հասցեին հնչած քննադատությունը, ինչպես նաև հիպոթետիկ «Իրանի դեմ պատերազմին» չմասնակցելու մեղադրանքները, միայն խորացրել են առկա լարվածությունը։ Այս հայտարարությունները ոչ միայն խաթարում են ԱՄՆ-ի հեղինակությունը որպես հուսալի գործընկեր, այլև կասկածի տակ են դնում ՆԱՏՕ-ի և այլ միջազգային հարթակների շրջանակներում համագործակցության հեռանկարները։
Ֆրանսիան, որպես համաշխարհային ասպարեզի առանցքային դերակատարներից մեկը և ԱՄՆ-ի վաղեմի դաշնակիցը, իր գործընկերներից ակնկալում է հարգանք և կառուցողական երկխոսություն, այլ ոչ թե հրապարակային նվաստացումներ։ Այս միջադեպը, անկասկած, իր հետքը կթողնի երկկողմ հարաբերությունների վրա և կծառայի որպես հիշեցում, որ նույնիսկ նախընտրական քարոզարշավի կամ քաղաքական հռետորաբանության պայմաններում գոյություն ունեն վարքագծի անխախտ նորմեր, որոնց խախտումը լի է լուրջ դիվանագիտական հետևանքներով։ Փարիզը հստակ հասկացրել է, որ չի հանդուրժի նման վերաբերմունքը և պահանջում է հարգանք իր առաջնորդի և իր երկրի նկատմամբ։





