Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի (ՀՑԹԻ) պաշտոնական կայքն ու սոցիալական ցանցերի էջերը սկզբնապես անդրադարձել էին Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդի այցին Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր՝ հրապարակելով լուսանկարներ և համապատասխան տեղեկատվություն։ Սակայն, ընդամենը մի քանի ժամ անց, այդ գրառումն ամբողջությամբ հեռացվել է ինչպես կայքից, այնպես էլ սոցիալական ցանցերից։ Այս պահին ՀՑԹԻ կայքում առկա է միայն վարչապետի և իշխանության այլ ներկայացուցիչների այցելությունների մասին տեղեկատվություն՝ ընդգծելով իրադարձությունների ընտրովի լուսաբանումը։
Նշենք, որ վերջին տարիների ընթացքում Վեհափառ Հայրապետը Ծիծեռնակաբերդ է այցելում իշխանություններից առանձին, ինչը ընդգծում է եկեղեցու և գործող կառավարության միջև առկա լարված հարաբերությունները։ Հայաստանի վարչապետը մեկ տարուց ավելի է, ինչ հրապարակայնորեն պահանջում է Կաթողիկոսի հրաժարականը, ինչը էլ ավելի է սրում իրավիճակը և նախադրյալներ ստեղծում նմանատիպ միջադեպերի համար։
Իրավիճակի վերաբերյալ մեկնաբանություն է տվել Ցեղասպանության ինստիտուտ-թանգարանի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Հրաչյա Թաշչյանը։ Նա լրատվամիջոցներին հայտնել է, որ Վեհափառի այցի մասին հաղորդագրությունը Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում տեղադրվել է առանց իր հետ համաձայնեցվելու և «ընդհանրապես չպետք է հրապարակվեր»։ Թաշչյանը պարզաբանել է, որ իրենք տեղեկատվություն են հրապարակում միայն այն միջոցառումների վերաբերյալ, որոնք «կրում են արարողակարգային պետական բնույթ և որոնց մասնակցում է հիմնադրամը»։ Այս հայտարարությունը ենթադրում է, որ Կաթողիկոսի այցը չի համապատասխանել այդ չափանիշներին՝ ըստ թանգարանի ժամանակավոր ղեկավարի, ինչը հարցեր է բարձրացնում որոշման քաղաքական դրդապատճառների մասին։
Հարկ է հիշել, որ ավելի վաղ վարչապետ Փաշինյանը հաստատել էր, որ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի նախկին տնօրեն Էդիտա Գզոյանը պաշտոնանկ է արվել իր անմիջական հրահանգով։ Պաշտոնանկության պատճառը եղել էր փետրվարի սկզբին ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսին արցախյան հակամարտության մասին գիրք նվիրելը։ Այս դեպքը ևս մեկ անգամ ընդգծում է կառավարության կողմից մշակութային և հիշողության հաստատությունների նկատմամբ վերահսկողության ուժեղացումը և քաղաքական դրդապատճառների առկայությունը նման որոշումների հետևում՝ կասկածի տակ դնելով այդ հաստատությունների անկախությունը։
Ստեղծված իրավիճակը բարձրացնում է հարցեր խոսքի ազատության, պատմական հիշողության պահպանման և եկեղեցու դերի շուրջ Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքում։ Թանգարանի գործողությունները կարող են մեկնաբանվել որպես քաղաքական ճնշման արդյունք, որն ուղղված է Կաթողիկոսի հեղինակության նվազեցմանը և նրա հրաժարականի պահանջի ուժեղացմանը։ Այս միջադեպը հանդիսանում է երկրում պատմական հիշողության նարատիվի վրա ազդեցության և վերահսկողության համար շարունակվող պայքարի վառ օրինակ, ինչը կարող է երկարաժամկետ հետևանքներ ունենալ հայ հասարակության համար։
