Ջրամատակարարման գրաֆիկի փոփոխությունների շուրջ աճող հանրային արձագանքի պայմաններում «Վեոլիա Ջուր» ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն Մարիաննա Շահինյանը բացառիկ հարցազրույց է տվել «Նովոստի-Արմենիա» գործակալությանը, որում մանրամասն պարզաբանել է ներկա իրավիճակը։ Նա անդրադարձել է Հայաստանում ջրի դեֆիցիտի պատճառներին, կորուստների և անօրինական ջրօգտագործման դեմ պայքարի ուղղությամբ ձեռնարկվող միջոցառումներին, ինչպես նաև հայտարարել ենթակառուցվածքների զարգացմանն ուղղված զգալի ներդրումների մասին։
«Վեոլիա Ջուր» ընկերության կողմից սկզբնապես առաջարկված՝ ջրամատակարարման 17-ժամյա ռեժիմին անցնելու գրաֆիկը լայն քննարկումների առիթ դարձավ, ինչը հանգեցրեց Ջրային կոմիտեի միջամտությանը և անջատումների ռեժիմի մեղմացմանը՝ յոթից չորս ժամի։ Տիկին Շահինյանն ընդգծել է, որ վարձակալության պայմանագիրը և լիցենզիան ընկերությանը չեն պարտադրում ապահովել շուրջօրյա ջրամատակարարում։ Գրաֆիկի փոփոխությունները, հատկապես ամառային ամիսներին, պայմանավորված են մի շարք գործոններով՝ անոմալ շոգ եղանակային պայմաններով, համակարգի սահմանափակ տեխնիկական հնարավորություններով, աղբյուրների ջրատվության նվազումով և, ինչը կարևոր է, սպառողների թվի աճով՝ ակտիվ շինարարության պատճառով, հատկապես Երևանում և հարակից բնակավայրերում։
Շահինյանի խոսքով՝ առանցքային խնդիրներից մեկը գլոբալ կլիմայական փոփոխություններն են, որոնք ամռանը հանգեցնում են անոմալ բարձր ջերմաստիճանների և, որպես հետևանք, ջրի սպառման զգալի աճի։ Սա ստեղծում է ջրի դեֆիցիտ և պահանջում է գոյություն ունեցող ենթակառուցվածքների ընդլայնում և ամրապնդում։ Ի պատասխան այս մարտահրավերների՝ «Վեոլիա Ջուր»-ն ակտիվորեն աշխատում է խմելու ջրի պաշարների ռացիոնալ օգտագործման, դրա օգտագործման նկատմամբ վերահսկողության խստացման և համակարգում լրացուցիչ ծավալների ներգրավման ուղղությամբ։ Սակայն անօրինական ջրօգտագործման խնդիրը մնում է սուր. 2025 թվականին հայտնաբերվել է 10 403 խախտում, որոնցով ամենօրյա աշխատանքներ են տարվում։
Ընկերությունը նաև զգալի հաջողությունների է հասել ջրի կորուստների կրճատման գործում՝ չնայած պայմանագրով նախատեսված սահմանափակ ներդրումներին (45 մլրդ դրամ ԱԱՀ-ով՝ 15 տարվա համար՝ սպասարկման ողջ գոտու համար)։ Ջրի ֆիզիկական կորուստները կրճատվել են 101,71 մլն խորանարդ մետրով (16,44%-ով), իսկ առևտրային կորուստները՝ 61,23 մլն խորանարդ մետրով (52,38%-ով)։ Այնուամենայնիվ, այս ձեռքբերումները չեն կարող ամբողջությամբ փոխհատուցել կլիմայական փոփոխությունների և աղբյուրների ջրատվության նվազման, ինչպես նաև ակտիվ կառուցապատման պատճառով աճող սպառման հետևանքները։ Այս կապակցությամբ «Վեոլիա Ջուր»-ը կառավարության հետ քննարկում է համակարգային լուծումների անհրաժեշտությունը, ինչպիսիք են Երևանի համար ջրի ռազմավարական պաշարի ստեղծումը, գոյություն ունեցող համակարգերի արդիականացումը և ընդլայնումը, նորերի կառուցումը և ջրամատակարարման լրացուցիչ աղբյուրների ներգրավումը։ Այս լայնածավալ նախագծերը ֆինանսավորում են պահանջում այլ աղբյուրներից։
Հայաստանի կառավարության հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունների շրջանակում, ի դեմս Ջրային կոմիտեի, 2025–2026 թվականների համար նախատեսվում է իրականացնել մոտ 11 մլրդ դրամի ներդրումային ծրագիր։ Սակայն մինչև այս նախագծերի ավարտը ընկերությունը ստիպված է հաշվի առնել համակարգի առկա խնդիրները և հայտարարել ջրամատակարարման գրաֆիկների սեզոնային փոփոխություններ, ինչը բացատրում է մի շարք բնակավայրերում հաճախակի ընդհատումները։
Ինչ վերաբերում է ջրի սակագներին, որոնք ներկայումս կազմում են 180 դրամ սոցիալապես անապահով խմբերի համար և 200,42 դրամ մեկ խորանարդ մետրի դիմաց մնացած սպառողների համար, Մարիաննա Շահինյանը պարզաբանել է, որ սակագնային քաղաքականությունն ամրագրված է վարձակալության պայմանագրում, իսկ ճշգրտման մեխանիզմները սահմանված են Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի 2016 թվականի դեկտեմբերի 9-ի որոշմամբ։ Սակագների ամենամյա վերանայումը հաշվի է առնում այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են ջրամատակարարման ծավալը, գնաճի մակարդակը և էլեկտրաէներգիայի սակագների փոփոխությունը։
Եզրափակելով՝ տիկին Շահինյանը համեմատել է Հայաստանի ջրամատակարարման համակարգը միջազգային պրակտիկայի հետ՝ նշելով, որ համակարգի արդյունավետությունը պետք է գնահատել սակագների և ներդրումների ծավալների համատեքստում։ Ի տարբերություն բազմաթիվ զարգացած երկրների, որտեղ գործում է Veolia խումբը (Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ճապոնիա), Հայաստանում գործում է վարձակալության մոդել, այլ ոչ թե կոնցեսիա, և սակագնային մեթոդաբանությունը տարբերվում է։ Այնուամենայնիվ, մյուս ցուցանիշներով, ինչպիսիք են կորուստների մակարդակը, ջրամատակարարման անխափանությունը, ճնշումը և ջրի որակը, Հայաստանի համակարգը չի զիջում այլ երկրներին, որտեղ գործում է Veolia խումբը, ինչը վկայում է ընկերության կողմից ներդրված բարձր մակարդակի պրոֆեսիոնալիզմի և ջանքերի մասին։
