Իրանում հնարավոր պատերազմը զգալի քաղաքական մարտահրավեր է ներկայացնում կովկասյան պետությունների, մասնավորապես Հայաստանի և Վրաստանի համար, ըստ միջազգային վարկանիշային գործակալություն Fitch Ratings-ի նոր զեկույցի։ Հիմնական սպառնալիքը բխում է ոչ թե ուղղակի ռազմական գործողություններից, այլ էներգետիկ և լոգիստիկ ծախսերի հնարավոր աճից, ինչը կարող է առաջացնել գնաճային ճնշում և ընդլայնել արտաքին առևտրային հաշվեկշռի դեֆիցիտը։ Սա հատկապես արդիական է էներգակիրներ ներկրող երկրների համար, ինչպիսիք են Հայաստանը (BB-/Դրական վարկանիշ) և Վրաստանը (BB-/Կայուն վարկանիշ)։
Fitch-ը նշում է, որ շարունակական ցնցումները կարող են հանգեցնել գնաճի և արտաքին դեֆիցիտի աճի։ Այնուամենայնիվ, գործակալությունը շեշտում է, որ միջազգային պահուստների աճը, սահմանափակ արտարժույթի ճնշումները և համեմատաբար անվտանգ էներգամատակարարումները սահմանափակում են սուվերեն վարկանիշների կարճաժամկետ ռիսկերը։ Ակնկալվում է, որ համապատասխան մարմինները կարձագանքեն կրկնվող գնաճային ազդեցությունների, փոխարժեքի արժեզրկման կամ անհիմն գնաճային սպասումների դեպքում։
Էներգակիրների համաշխարհային գների բարձրացումն անխուսափելիորեն կազդի տրանսպորտային ծախսերի, կոմունալ ծառայությունների և սննդամթերքի վրա, ինչպես նաև կարող է հանգեցնել գնաճի չափավոր մակարդակներից բարձրացմանը։ Ճնշումը կարող է նաև պարարտանյութերի և ներկրվող այլ նյութերի թանկացում առաջացնել։ Չնայած սրան՝ տարածաշրջանում իրական տոկոսադրույքները շարունակում են մնալ դրական տիրույթում, ինչը կենտրոնական բանկերին որոշակի գործիքակազմ է տալիս՝ գնաճային ավելի լայն հետևանքները զսպելու համար։
Ամենախոցելի վիճակում, ըստ Fitch-ի, մնում են արտաքին հաշիվները։ Կանխատեսվում է, որ 2026 թվականին Վրաստանի ընթացիկ հաշվի դեֆիցիտը կհասնի ՀՆԱ-ի 5,3%-ին։ Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա ակնկալվում է, որ բյուջեի պակասուրդը 2026-ին կկազմի ՀՆԱ-ի 5%, ինչը զգալի նվազում է 2025 թվականին արձանագրված վերջին յոթ տարվա առավելագույն ցուցանիշից (7,2%)։ Fitch-ի կանխատեսումները նաև ցույց են տալիս, որ Ադրբեջանի տնտեսական աճը 2026 թվականին կկազմի 2,2% (2025-ի 1,4%-ի դիմաց), չնայած նավթի արդյունահանման ծավալների կրճատմանը և գազի արտադրության կայունացմանը։
Էներգակիրների ուղղակի մատակարարումների հետ կապված ռիսկերը սահմանափակ են թվում։ Վրաստանն իր սպառած գազի հիմնական մասը ստանում է Ադրբեջանից, որի նավթագազային ենթակառուցվածքներին ուղղակի վտանգ չի սպառնում։ Հայաստանը ռուսական «Գազպրոմի» հետ ունի գազի սակագների ֆիքսված լինելու վերաբերյալ տևական համաձայնագիր։ Փոխարժեքի վրա գործադրվող ճնշումը նույնպես մնում է չափավոր. պատերազմի առաջին ամսում վրացական լարին և հայկական դրամը պահպանել են դոլարի նկատմամբ իրենց կայունությունը, նշում է վարկանիշային գործակալությունը։
