2026 թվականի ապրիլի 17-ին նավթի համաշխարհային շուկաներում նկատվեց զգալի անկայունություն՝ պայմանավորված անսպասելի դիվանագիտական բեկումով։ Կենտրոնական իրադարձությունը Իրանի արտգործնախարար Աբբաս Արաչիի հայտարարությունն էր՝ Հորմուզի նեղուցի շրջափակումը բոլոր առևտրային նավերի համար հանելու մասին։ Այս որոշումը, որն ընդունվել է Լիբանանում հրադադարի գործողության ընթացքում, անմիջապես անդրադարձել է «սև ոսկու» արժեքի վրա։
Մոսկվայի ժամանակով ժամը 16:12-ի դրությամբ Brent մակնիշի նավթի ֆյուչերսների արժեքը կազմում էր 88,02 դոլար մեկ բարելի դիմաց։ Իրանի հայտարարությունից անմիջապես հետո գները շարունակեցին անկում ապրել՝ հասնելով 89,45 դոլարի մեկ բարելի դիմաց, ինչը նշանակում էր 10% անկում նախորդ մակարդակների համեմատ։ Սակայն մինչև Մոսկվայի ժամանակով 17:17-ը անկումը դանդաղեց, և Brent-ի գինը ճշգրտվեց մինչև 88,29 դոլար մեկ բարելի դիմաց։ Ամերիկյան թեթև WTI նավթը նույնպես արձագանքեց նորություններին՝ վաճառվելով 83,84 դոլար մեկ բարելի դիմաց։
Հորմուզի նեղուցը աշխարհի կարևորագույն ծովային զարկերակներից է, որով անցնում է նավթի համաշխարհային մատակարարումների զգալի մասը։ Ամեն օր դրա միջով տեղափոխվում է նավթի համաշխարհային սպառման մոտ մեկ հինգերորդը, ինչը այն կենսական նշանակություն ունի գլոբալ էներգետիկ անվտանգության համար։ Այս տարածաշրջանում նավագնացության ցանկացած սահմանափակում կամ սպառնալիք ավանդաբար հանգեցնում է էներգակիրների գների կտրուկ աճի և մատակարարումների կայունության վերաբերյալ մտահոգությունների։ Շրջափակման վերացումը, նույնիսկ ժամանակավոր, շուկայի կողմից ընկալվում է որպես աշխարհաքաղաքական ռիսկերի զգալի նվազում և անխափան մատակարարումների երաշխիք, ինչն անմիջապես հանգեցնում է գների ճշգրտման։
Միջազգային հանրության արձագանքը չուշացավ։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը շնորհակալություն հայտնեց Իրանի իշխանություններին այս քայլի համար։ Իր Truth Social սոցիալական ցանցի հաղորդագրության մեջ նա գրել է. «Իրանը հենց նոր հայտարարեց, որ Իրանի նեղուցն ամբողջությամբ բաց է և լիովին պատրաստ է նավերի անցմանը։ Շնորհակալություն»։ Այս հայտարարությունը ընդգծում է Իրանի որոշման կարևորությունը գլոբալ կայունության և էներգետիկ անվտանգության համար։ Նեղուցի բացումը կարող է նպաստել նավթի գների կայունացմանը կարճաժամկետ հեռանկարում, թեև երկարաժամկետ հետևանքները կախված կլինեն տարածաշրջանում իրավիճակի զարգացումից և հրադադարի տևողությունից։ Ներդրողներին և շուկայի մասնակիցներին խորհուրդ է տրվում ուշադիր հետևել հետագա նորություններին, քանի որ աշխարհաքաղաքական գործոնները շարունակում են զգալի ազդեցություն ունենալ հումքային ապրանքների գների դինամիկայի վրա։
