Շոկոլադը աշխարհի ամենասիրված քաղցրավենիքներից մեկն է, սակայն դրա հեղինակությունը առողջության համատեքստում միշտ էլ հակասական է եղել։ Մի կողմից այն կապված է հաճույքի և հարմարավետության հետ, մյուս կողմից՝ ավելորդ քաշի և վնասակար սովորությունների։ Սակայն վերջին գիտական ուսումնասիրություններն ավելի ու ավելի են ցույց տալիս, որ ճիշտ մոտեցման դեպքում շոկոլադը կարող է լինել ոչ միայն համեղ, այլև օգտակար առողջության համար։
Շոկոլադի օգտակարությունը որոշող հիմնական գործոնը դրանում կակաոյի պարունակությունն է։ Հենց կակաոյի հատիկներն են հարուստ ֆլավոնոիդներով՝ հզոր հակաօքսիդանտներով, որոնք կարևոր դեր են խաղում օրգանիզմի բջիջները ազատ ռադիկալների վնասակար ազդեցությունից պաշտպանելու գործում։ Սև շոկոլադը, որը պարունակում է կակաոյի բարձր տոկոս (70%-ից բարձր), ամենաարժեքավորն է այս տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ սև շոկոլադի կանոնավոր, բայց չափավոր օգտագործումը կարող է նպաստել սիրտ-անոթային համակարգի բարելավմանը։ Ֆլավոնոիդներն օգնում են իջեցնել արյան ճնշումը, բարելավել արյան հոսքը և նվազեցնել թրոմբների առաջացման ռիսկը։ Որոշ ուսումնասիրություններ նաև կապում են սև շոկոլադի օգտագործումը խոլեստերինի մակարդակի բարելավման հետ՝ բարձրացնելով «լավ» խոլեստերինի (HDL) մակարդակը և իջեցնելով «վատ» խոլեստերինի (LDL) մակարդակը։
Բացի ֆիզիոլոգիական առավելություններից, շոկոլադը հայտնի է տրամադրության վրա իր ազդեցությամբ։ Այն խթանում է էնդորֆինների՝ երջանկության հորմոնների արտադրությունը, ինչպես նաև պարունակում է տրիպտոֆան՝ սերոտոնինի նախորդը, որը նույնպես նպաստում է տրամադրության բարելավմանը և սթրեսի նվազեցմանը։ Վերջին ուսումնասիրությունները նաև ուսումնասիրում են շոկոլադի հնարավոր ազդեցությունը ճանաչողական գործառույթների վրա։ Որոշ տվյալներ ցույց են տալիս, որ ֆլավոնոիդները կարող են բարելավել արյան հոսքը դեպի ուղեղ, ինչը պոտենցիալ կարող է նպաստել հիշողության և կենտրոնացման բարելավմանը։
Սակայն կարևոր է հիշել, որ ոչ բոլոր շոկոլադներն են հավասարապես օգտակար։ Կաթնային և սպիտակ շոկոլադները պարունակում են զգալիորեն ավելի քիչ կակաո և, համապատասխանաբար, ավելի քիչ օգտակար ֆլավոնոիդներ։ Փոխարենը, դրանք հաճախ հագեցած են շաքարով, կաթնային ճարպերով և կալորիաներով, ինչը չեզոքացնում է ցանկացած հնարավոր օգուտ և կարող է նպաստել քաշի ավելացմանը և առողջության այլ խնդիրների զարգացմանը։ Նույնիսկ սև շոկոլադը, չնայած իր օգտակար հատկություններին, բարձր կալորիականությամբ մթերք է, ուստի դրա օգտագործումը պետք է լինի չափավոր։ Առաջարկվող չափաբաժինը օրական մոտ 20-30 գրամ է։
Եզրափակելով, գիտությունը հաստատում է, որ շոկոլադը, հատկապես սևը՝ կակաոյի բարձր պարունակությամբ, կարող է լինել առողջ սննդակարգի մաս։ Դրա հակաօքսիդանտ հատկությունները, սիրտ-անոթային համակարգի վրա դրական ազդեցությունը և տրամադրությունը բարելավելու ունակությունը այն դարձնում են արժեքավոր մթերք։ Սակայն այս առավելություններից օգտվելու բանալին չափավորության և շոկոլադի ճիշտ տեսակի ընտրության մեջ է։ Նախապատվություն տալով որակյալ սև շոկոլադին և այն ողջամիտ քանակությամբ վայելելով՝ կարելի է առավելագույն օգուտ քաղել առողջության համար՝ առանց հաճույքից զրկվելու։
